Hoe bereken je procenten?
‘Procent’ betekent ‘per honderd’: 25% is 25 van de 100, oftewel 0,25. Bijna elke procentsom komt neer op vermenigvuldigen of delen door 100.
1. X% van een getal
Voorbeeld: 20% van 150 = 150 × 20 ÷ 100 = 30. Zo bereken je korting, fooi of belasting.
2. Hoeveel procent is iets?
Voorbeeld: 30 van de 120 = 30 ÷ 120 × 100 = 25%. Handig voor toetsen: 24 van de 30 punten is 80%.
3. Procentuele stijging of daling
Voorbeeld: stijgt een prijs van € 80 naar € 100, dan is dat (100 − 80) ÷ 80 × 100 = 25% stijging. Daalt hij daarna van € 100 terug naar € 80, dan is dat maar 20% daling. Daarom brengt 25% erbij en dan 20% eraf je terug bij de beginprijs.
4. Een percentage erbij of eraf
Voorbeeld: € 500 plus 21% btw = 500 × 1,21 = € 605. 30% korting op € 2.000 = 2.000 × 0,7 = € 1.400.
5. Procentueel verschil
Dit gebruik je als geen van beide waarden het ‘begin’ is, bijvoorbeeld bij het vergelijken van twee offertes. Tussen 40 en 60 is het verschil 20 ÷ 50 × 100 = 40%.
6. Het oorspronkelijke getal vinden
Voorbeeld: als 90 gelijk is aan 75% van een bedrag, dan is het bedrag 90 ÷ 0,75 = 120. Zo vind je de prijs vóór korting.
Procenten, breuken en decimalen
| Procent | Breuk | Decimaal | Van 200 |
|---|---|---|---|
| 1% | 1/100 | 0,01 | 2 |
| 5% | 1/20 | 0,05 | 10 |
| 10% | 1/10 | 0,1 | 20 |
| 12,5% | 1/8 | 0,125 | 25 |
| 20% | 1/5 | 0,2 | 40 |
| 25% | 1/4 | 0,25 | 50 |
| 33,33% | 1/3 | 0,333… | 66,67 |
| 50% | 1/2 | 0,5 | 100 |
| 75% | 3/4 | 0,75 | 150 |
Rekentrucje: X% van Y is altijd gelijk aan Y% van X. Dus 8% van 50 is hetzelfde als 50% van 8, oftewel 4.
Procent of procentpunt?
Stijgt de spaarrente van 2% naar 3%, dan stijgt hij met 1 procentpunt, maar met 50% (want 1 is de helft van 2). Die twee worden in het nieuws en in reclame vaak door elkaar gehaald.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je een percentage van een getal?
Vermenigvuldig het getal met het percentage en deel door 100. 15% van 80 = 80 × 15 ÷ 100 = 12.
Hoe bereken je een procentuele stijging?
Trek de oude waarde af van de nieuwe, deel door de oude waarde en vermenigvuldig met 100. Van 50 naar 65 is (65 − 50) ÷ 50 × 100 = 30% stijging.
Hoe bereken je korting?
Vermenigvuldig de prijs met het kortingspercentage en deel door 100; trek dat af van de prijs. 30% korting op € 80 is € 24, dus je betaalt € 56. Of direct: 80 × 0,7.
Wat is het verschil tussen procent en procentpunt?
Procentpunten geven het absolute verschil tussen twee percentages (van 2% naar 3% is 1 procentpunt). Procent geeft de relatieve verandering (van 2% naar 3% is 50% hoger).
Hoe haal je een percentage eraf dat al inbegrepen is?
Deel door 1 plus het percentage. € 121 inclusief 21% btw = 121 ÷ 1,21 = € 100 exclusief btw. Rekenhulp 6 met 121% geeft hetzelfde resultaat.