Czym jest procent składany?
Przy procencie prostym odsetki naliczane są tylko od wpłaconego kapitału. Przy procencie składanym odsetki są doliczane do salda (kapitalizowane) i w kolejnym okresie same zaczynają zarabiać. Na początku różnica jest niewielka, ale w długim okresie ogromna. Dlatego zielona część wykresu rośnie z każdym rokiem coraz szybciej. To właśnie ten mechanizm pozwala zwykłym, regularnym oszczędnościom urosnąć do dużych kwot.
Wzór na procent składany
- K = kapitał końcowy
- K0 = kapitał początkowy
- r = roczna stopa procentowa w ułamku (5% = 0,05)
- m = liczba kapitalizacji w roku
- n = liczba lat
Przykład: 10 000 zł na 5% z roczną kapitalizacją przez 10 lat to 10 000 × 1,0510 = 16 288,95 zł. Przy kapitalizacji miesięcznej: 16 470,09 zł.
Podatek Belki a procent składany
W Polsce od odsetek z lokat i kont oszczędnościowych bank pobiera 19% podatku od zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki), i to przy każdej kapitalizacji. Do salda trafia więc tylko 81% odsetek, co w praktyce obniża oprocentowanie z 5% do 4,05%. Zaznacz opcję podatku w kalkulatorze, aby zobaczyć realny wynik.
Inaczej jest w przypadku funduszy inwestycyjnych i akcji: podatek płaci się dopiero przy sprzedaży, więc przez cały czas pracuje cały zysk. Z podatku Belki zwolnione są oszczędności na IKE (przy wypłacie po spełnieniu warunków), a IKZE daje ulgę w podatku dochodowym i preferencyjne opodatkowanie przy wypłacie.
Procent prosty a składany
10 000 zł na 8% rocznie, bez dopłat i bez podatku:
| Lata | Procent prosty | Procent składany | Różnica |
|---|---|---|---|
| 5 | 14 000 zł | 14 693 zł | 693 zł |
| 10 | 18 000 zł | 21 589 zł | 3 589 zł |
| 20 | 26 000 zł | 46 610 zł | 20 610 zł |
| 30 | 34 000 zł | 100 627 zł | 66 627 zł |
Reguła 72
Szybki sposób, by oszacować, po ilu latach podwoisz pieniądze: podziel 72 przez oprocentowanie. Przy 6% to około 72 ÷ 6 = 12 lat, przy 9% około 8 lat. Kalkulator pokazuje dokładny czas podwojenia dla Twoich danych.
Jak wykorzystać procent składany?
- Zacznij wcześnie. Czas to najważniejszy składnik. Przesuń suwak lat i zobacz, kiedy odsetki prześcigają wpłaty.
- Dopłacaj regularnie. Nawet niewielkie comiesięczne kwoty szybko się sumują. Zobacz też kalkulator oszczędzania.
- Nie wypłacaj odsetek. Wypłacanie odsetek zamienia procent składany z powrotem w procent prosty.
- Pilnuj kosztów, podatków i inflacji. Opłaty i inflacja „składają się” przeciwko Tobie dokładnie w ten sam sposób.
Najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć procent składany?
Użyj wzoru K = K0 × (1 + r/m)^(m×n). Dla 5000 zł na 6% z kapitalizacją miesięczną przez 5 lat: 5000 × (1 + 0,06/12)^60 ≈ 6744,25 zł, czyli odsetki wynoszą około 1744,25 zł przed podatkiem.
Czy częstotliwość kapitalizacji ma duże znaczenie?
Niewielkie. 10 000 zł na 5% przez 10 lat daje 16 288,95 zł przy kapitalizacji rocznej i 16 470,09 zł przy miesięcznej. Znacznie ważniejsze są oprocentowanie i czas.
Jak podatek Belki wpływa na lokatę?
Bank pobiera 19% od odsetek przy każdej kapitalizacji, więc do salda trafia 81% odsetek. Przy oprocentowaniu 5% realnie zarabiasz około 4,05% rocznie przed inflacją.
Po ilu latach podwoję pieniądze?
Podziel 72 przez roczne oprocentowanie (reguła 72). Przy 8% rocznie kapitał podwaja się mniej więcej po 9 latach.
Kalkulator ma charakter informacyjny i nie stanowi porady finansowej. Rzeczywisty wynik zależy od warunków banku lub inwestycji.